Ψηφιακή νομαδική βίζα στην Ελλάδα: Φορολογικοί κίνδυνοι

Η ψηφιακή νομαδική βίζα, που εισήχθη δυνάμει του άρθρου 11 του νόμου 4825/2021, παρέχει μια βιώσιμη επιλογή μετανάστευσης στους ψηφιακούς νομάδες, δίνοντας τους την ευκαιρία να διαμείνουν και να εργαστούν εξ αποστάσεως στην Ελλάδα. Ωστόσο, η νέα νομοθεσία δεν περιλαμβάνει φορολογικές διατάξεις, επομένως η εφαρμογή της εγείρει ερωτήματα σε σχέση με το αν υπάρχουν τελικά φορολογική κίνδυνοι σε αυτή την περίπτωση.

Μεταναστευτικό πλαίσιο

Σύμφωνα με τις νέες διατάξεις του Ελληνικού Κώδικα Μετανάστευσης, πολίτες τρίτων χωρών (δηλαδή εκτός ΕΕ/ΕΟΧ) που είναι αυτοαπασχολούμενοι, ελεύθεροι επαγγελματίες ή εξαρτημένοι εργαζόμενοι, που εργάζονται εξ αποστάσεως χρησιμοποιώντας τεχνολογίες πληροφοριών και επικοινωνιών με εργοδότες ή πελάτες εκτός Ελλάδας, δηλαδή οι ψηφιακοί νομάδες, μπορούν να υποβάλουν αίτηση για βίζα για την Ελλάδα, έχοντας ισχύ έως 12 μήνες. Οι αιτούντες μπορούν να συνοδεύονται από μέλη της οικογένειάς τους.

Παράλληλα, είναι ιδιαίτερα σημαντικό να αναφερθεί πως η ψηφιακή νομαδική βίζα δεν παρέχει δικαίωμα εξαρτημένης απασχόλησης ή ανεξάρτητων επιχειρηματικών δραστηριοτήτων στην Ελλάδα. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι οι κάτοχοι ψηφιακής νομαδικής βίζας μπορούν να παρέχουν υπηρεσίες μόνο σε εργοδότες ή/και πελάτες εγκατεστημένους εκτός Ελλάδας.

Διαδικασία Έκδοσης

Η ψηφιακή νομαδική βίζα εκδίδεται από την ελληνική προξενική αρχή του τόπου καταγωγής ή του τόπου κύριας κατοικίας του αιτούντος, με ταχεία διαδικασία. Συγκεκριμένα, η αρμόδια προξενική αρχή υποχρεούται να απαντήσει εντός 10 ημερών από το σχετικό αίτημα και, υπό την προϋπόθεση ότι έχει υποβληθεί πλήρης τεκμηρίωση, να ολοκληρώσει τη διαδικασία για την έκδοση της θεώρησης σε μία συνεδρίαση.

Ο αιτών πρέπει να τεκμηριώσει ότι θα παρέχει εξ αποστάσεως εργασία σε πελάτες ή εργοδότες εκτός Ελλάδας. Επιπρόσθετα, ο αιτών υποχρεούται να προσκομίσει αποδεικτικά στοιχεία ότι διαθέτει επαρκείς πόρους ως σταθερό εισόδημα, για την κάλυψη των εξόδων διαβίωσής του κατά την παραμονή του στην Ελλάδα. Το ύψος των επαρκών πόρων ορίζεται σε 3.500 € μηνιαίως. Εάν οι προαναφερόμενοι επαρκείς πόροι προέρχονται από εξαρτημένη απασχόληση, παροχή υπηρεσιών ή εργολαβικό έργο, το ανωτέρω ελάχιστο ποσό αφορά το καθαρό εισόδημα μετά την καταβολή των απαιτούμενων φόρων στη χώρα όπου παρέχεται η απασχόληση ή οι υπηρεσίες. Το ανωτέρω ελάχιστο ποσό προσαυξάνεται κατά 20% για τον/την σύζυγο ή τον/την συγκάτοικο/ες και κατά 15% για κάθε τέκνο.

Εάν ο κάτοχος της ψηφιακής νομαδικής θεώρησης εκτιμήσει ότι θα παραμείνουν στην Ελλάδα μετά τη λήξη της περιόδου ισχύος της, μπορεί να υποβάλει αίτηση για αντίστοιχη διετής άδεια διαμονής, εφόσον συνεχίσουν να ισχύουν οι προϋποθέσεις για την έκδοση της ψηφιακής νομαδικής θεώρησης. Η αντίστοιχη άδεια διαμονής εκδίδεται από την αρμόδια αρχή του Ελληνικού Υπουργείου Μετανάστευσης και μπορεί να ανανεώνεται για περίοδο δύο ετών, για κάθε ανανέωση. Τα μέλη της οικογένειας του κύριου αιτούντος μπορούν επίσης να εκδώσουν αντίστοιχη άδεια διαμονής. Όμως και στις δύο περιπτώσεις, οι αντίστοιχες άδειες διαμονής δεν παρέχουν δικαίωμα εξαρτημένης εργασίας ή ανεξάρτητης επιχειρηματικής δραστηριότητας στην Ελλάδα.

Φορολογία του ψηφιακού νομάδα στην Ελλάδα

Σύμφωνα με τον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (Ν. 4172/2013) (ΚΦΕ), οι φορολογούμενοι που έχουν τη φορολογική τους κατοικία στην Ελλάδα, φορολογούνται στην Ελλάδα για το φορολογητέο εισόδημά τους που προκύπτει τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό (δηλαδή το παγκόσμιο εισόδημά τους). που αποκτήθηκαν εντός φορολογικού έτους.

Φορολογικός κάτοικος Ελλάδας θεωρείται φυσικό πρόσωπο εάν διατηρεί τη μόνιμη ή κύρια κατοικία του στην Ελλάδα ή τη συνήθη διαμονή του ή το κέντρο των ζωτικών του συμφερόντων, δηλαδή τους προσωπικούς και οικονομικούς του δεσμούς.

Σύμφωνα με τις ισχύουσες νομοθετικές διατάξεις, λαμβάνοντας υπόψη ότι η αρχική ψηφιακή νομαδική βίζα μπορεί να εκδοθεί για περίοδο ισχύος ενός έτους, με δυνατότητα παράτασης παραμονής, ο κάτοχος της ψηφιακής νομαδικής βίζας υπόκειται σε φορολογία στην Ελλάδα για το εισόδημα. που προκύπτουν στο εξωτερικό, εφόσον η διαμονή τους στην Ελλάδα υπερβαίνει τα όρια που θέτει το ITC.

Οι ελληνικές φορολογικές αρχές δεν έχουν παράσχει προς το παρόν διευκρινίσεις σχετικά με το εάν θα τροποποιηθούν οι αντίστοιχες νομικές διατάξεις ώστε να απαλλάσσονται οι κάτοχοι της ψηφιακής νομαδικής βίζας από το να θεωρούνται φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας.

Κίνδυνος μόνιμης εγκατάστασης

Σύμφωνα με το ITC, ως μόνιμη εγκατάσταση θεωρείται ο συγκεκριμένος τόπος δραστηριότητας μέσω του οποίου η οντότητα ασκεί το σύνολο ή μέρος των επιχειρηματικών της δραστηριοτήτων. Περαιτέρω, σε περίπτωση που ένα πρόσωπο ενεργεί για λογαριασμό της οντότητας και εξουσιοδοτείται να συνάπτει συμφωνίες για λογαριασμό της, τότε η εν λόγω οντότητα θεωρείται ότι έχει τη μόνιμη εγκατάστασή της στην Ελλάδα όσον αφορά τις επιχειρηματικές δραστηριότητες που αναλαμβάνει ένα τέτοιο πρόσωπο για λογαριασμό του, με εξαίρεση εκείνες τις δραστηριότητες που ορίζονται ως εξαιρέσεις από το ITC.

Ανάλογα με τις περιστάσεις, υπάρχει σημαντικός κίνδυνος ένας ψηφιακός νομάς να «πυροδοτήσει» μια μόνιμη εγκατάσταση στην Ελλάδα για την εταιρεία στην οποία εργάζεται ή την οποία εκπροσωπεί.

Γράφτηκε από Αθανασία Γραμμουστιάνου